ถั่วลิสงนา หญ้าเกร็ดหอยไทย

28 มีนาคม 2559 ไม้พุ่มเตี้ย 0

ถั่วลิสงนาชอบขึ้นในสภาพไร่ มีลำต้นแผ่คลุมดิน ใบกลมแตกออกในด้านตรงกันข้าม ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด มีในนาหว่านข้าวแห้ง

ชื่อวิทยาศาสตร์ :Alysicarpus vaginalis (Linn.) DC.
วงศ์ : Papilionoideae
ชื่อสามัญ : alice clover, buffalo clover , one – leaved clover
ชื่ออื่น : ถั่วลิสงนา หญ้าปล้องหวาย (ชลบุรี) คัดแซก (ปราจีนบุรี) หญ้าเกล็ดหอยใหญ่ (อ่างทอง)

ลักษณะ
ถั่วลิสงนาเป็นพืชล้มลุกอายุปีเดียวหรือสองปี ถั่วลิสงนาเป็นพืชที่มีความผันแปรทางพันธุกรรมมาก ลำต้นตั้งตรง (erect) หรือเจริญขึ้นไปในแบบเป็นเส้นโค้งจากแนวราบก่อนเล็กน้อยแล้วจึงค่อยๆ ตั้งตรง (ascending) มีกิ่งก้านสาขามาก สูง 40 – 120 เซนติเมตร เส้นผ่าศูนย์กลางลำต้น 3.5 – 4.5 มิลลิเมตร ลำต้นมีขนนุ่มปกคลุมปานกลาง กลุ่มลำต้นตั้งตรง จะมีขนาดใบกว้าง 2.5 – 3.3 เซนติเมตร ยาว 3.9 – 4.5 เซนติเมตร ก้านใบยาว 1.0 – 1.3 เซนติเมตรเช่น LP 040 , LP 201, LP 210, SN 077, PC 068, PC 094 และ PC 168 เป็นต้น และอีกกลุ่มลำต้นจะเจริญแผ่คลุมดิน (spreading หรือ prostrate) แตกกิ่งก้านสาขามาก เลื้อยคลุมดินยาว 30 – 100 เซนติเมตร กิ่งเล็กๆ มีขนสั้นๆปกคลุม เส้นผ่าศูนย์กลางลำต้น 1.5 – 2.6 มิลลิเมตร ใบกว้าง 1.0 – 1.2 เซนติเมตร ยาว 1.0 – 2.4 เซนติเมตร ก้านใบยาว 0.6 – 0.9 เซนติเมตร นักพฤกษศาสตร์บางท่านแยกกลุ่มนี้ออกเป็น A. vaginalis var. nummularifolius เช่น LP 010, SN 024, SN 125, PC 001, PC 087 และ PC 223 เป็นต้น ทั้งสองกลุ่มมีใบแบบใบเดี่ยว (simple) ใบมีรูปร่างต่างกัน เช่น รูปกลม (globose) รูปไข่ (ovate) รูปรี ( elliptic) รูปขอบขนาน (oblong) รูปขอบขนานแกมไข่ (ovate-oblong) จนถึงรูปหอก (lanceolate) หูใบเป็นแผ่นบางใส ช่อดอกแบบช่อกระจะ (raceme) ออกดอกตรงซอกใบหรือยอด กลีบดอกสีม่วง สีแดง สีแดงแกมชมพูถึงสีขาวแกมน้ำตาลหรือสีขาวแกมชมพูอมส้ม ฝักรูปทรง กระบอก มีรอยคอดและหักได้เป็นข้อๆข้อละ 1 เมล็ด ออกดอกและติดเมล็ดช่วง กันยายนถึงเดือนธันวาคม

yakedhoiton yakedhoit yakedhoidok

ประโยชน์ : ตัดเลี้ยงโค กระบือ ม้า หรือปล่อยสัตว์แทะเล็ม ใช้เป็นพืชคลุมดิน เป็นยารักษาโรค ใช้รากต้มคั้นเอาน้ำ แก้อาการจุกเสียด (Ridley, 1922) แก้ไอ (Burkill, 1966)

คุณค่าทางอาหาร สำหรับอาหารสัตว์ ถั่วลิสงนาอายุประมาณ 45 วันมีวัตถุแห้ง 26 – 36 เปอร์เซ็นต์ โปรตีน 18.1 – 23.4 เปอร์เซ็นต์ ฟอสฟอรัส 0.31 – 0.36 เปอร์เซ็นต์ โพแทสเซียม 1.79-2.27 เปอร์เซ็นต์ แคลเซียม 1.19-4.8 เปอร์เซ็นต์ ADF 33.2 – 46.1 เปอร์เซ็นต์ NDF 43.1 – 61.2 เปอร์เซ็นต์ DMD 41.3-59.3 เปอร์เซ็นต์ (โดยวิธี nylon bag) ลิกนิน 8.4 – 18.5 เปอร์เซ็นต์ เฮมิเซลลูโลส 11.66 – 13.63 เปอร์เซ็นต์ เซลลูโลส 22.76 – 23.96 เปอร์เซ็นต์ อายุ 75-90 วัน มีโปรตีน 14.6-19.6 เปอร์เซ็นต์ ไนเตรท 47.5-749.5 พีพีเอ็ม ออกซาลิก แอซิด 27.7 – 638.3 มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์ แทนนิน 0.11 – 0.16 เปอร์เซ็นต์ มิโมซีน 0.42 – 0.87 เปอร์เซ็นต์ ไม่พบไนไตรท์

yakedhoibai

ที่มา
ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์นครราชสีมา

ป้ายคำ :

เรื่องที่เกี่ยวข้องกับหมวด ไม้พุ่มเตี้ย