เตยหอม คุณค่าที่มากกว่าความหอม

25 มกราคม 2556 พืชผัก 0

ใช้ ผสมอาหาร ทำอาหาร ดับกลิ่น แก้โรคเบาหวาน ใช้บำรุงหัวใจ กลิ่นหอมเย็นชื่นใจ ดื่มทำให้ชุ่มคอ ใบตำพอกโรคผิวหนัง ต้นและรากขับปัสสาวะ

ชื่อสามัญ :     Pandanus palm
ชื่อวิทยาศาสตร์ :     Pandanus amaryllifolius Roxb.
วงศ์ :     Pandaceae
ชื่ออื่นๆ :     เตยหอมใหญ่ (Toei-hom-yai) (ภาคกลาง)  เตยหอมเล็ก (Toei-hom-lek)  ปาแนะวองิง (Pa-nae-wo-nging) (มลายู)  หวานข้าวไหม้ (เหนือ)  ปาแนะออริง (ใต้)  ปาแนก๊อจี (ไทยมุสลิม)  ปานหนัน (นราธิวาส-ปัตตานี) พั้งลั้ง (จีน)

ต้นเตยหอม มีลักษณะเป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก มีลำต้นเป็นเหง้าอยู่ใต้ดิน ใบแคบเรียว ใบมีสีเขียวสด เป็นพืชใบเรียงเดี่ยว ชอบขึ้นในที่ชื้นแฉะ ออกรากตามข้อของลำต้น

teryhomko

ลักษณะทั่วไป:
ต้น  ไม้พุ่มขนาดเล็ก  เจริญเติบโตลักษณะเป็นกอ  มีลำต้นเป็นเหง้าอยู่ใต้ผิวดิน ลำต้นติดดิน ออกรากตามข้อของลำต้นได้เมื่อลำต้นยาวมากขึ้นใช้เป็นรากค้ำยัน
ใบ  เป็นใบเดี่ยวเรียงสลับเวียนเป็นเกลียวขึ้นไปจนถึงยอด ลักษณะใบยาวเรียวคล้ายใบหอก ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ ผิวใบเป็นมัน เส้นกลางใบเว้าลึกเป็นแอ่ง ถ้าดูด้านท้องใบจะเห็นเป็นรูปคล้ายกระดูกงูเรือ
ดอก  เป็นดอกช่อแบบ สแปดิก(spadix) ดอกย่อยแยกเพศและแยกต้น ไม่มีกลีบเลี้ยงและกลีบดอก
ฝัก/ผล  ผลขนาดเล็ก ส่วนใหญ่ไม่เกิดดอกและผล เป็นเตยเพศผู้

teryhomton

ใบ
ใบเตยประกอบไปด้วยน้ำมันหอมระเหย และมีสีเขียวของคลอโรฟิลล์ ซึ่งในน้ำมันหอมระเหยประกอบไปด้วยสารหลายชนิด เช่น ไลนาลิลอะซีเตท (Linalyl acetate) เบนซิลอะซีเตท (Benzyl acetate) ไลนาโลออท (Linalool) และเจอรานิออล (Geraniol) และสารที่ทำให้มีกลิ่นหอมคือคูมาริน (Coumarin) และเอทิลวานิลลิน (Ethyl vanillin)
ราก
ใช้เป็นยาขับปัสสาวะ และรักษาโรคเบาหวาน ซึ่งในปัจจุบันนี้ได้มีการทำศึกษาวิจัย โดยนำน้ำต้มรากเตยหอมไปทดลองในสัตว์ทดลองเพื่อดูฤทธิ์ลดน้ำตาลในเลือด ปรากฏว่าสามารถลดน้ำตาลในเลือดของสัตว์ทดลองได้ สามารถนำมาทำเป็นเครื่องดื่มรับประทานเองได้ โดยนำใบเตยหอมมาล้างให้สะอาดแล้วหั่นบาง ๆ ตากแดดให้แห้งนำไปชงกับน้ำร้อนดื่มได้ตลอดเวลา หรือจะนำใบเตยที่หั่นเรียบร้อยแล้วไปคั่วในกระทะโดยใช้ไฟอ่อน ๆ จนแห้งดีแล้วจึงเก็บในภาชนะที่ปิดให้สนิท เมื่อจะรับประทานก็นำมาชงกับน้ำร้อนดื่ม

การปลูกเตย หอม และ การขยายพันธุ์
ขยายพันธุ์โดยการใช้หน่อที่เจริญเติบโตจากตัว แม่ เวลาปลูกควรรดน้ำทุกวัน เมื่อปลูกใหม่ ๆ ควรให้รับแสงรำไร หรือโดย การปักชำลำต้น กิ่งแขนง ที่แยกมาจากต้นแม่โดยชำลงในดิน ที่ชุ่มน้ำ เช่น ริมคันสวน ถ้าชำในดินแห้งต้องรดน้ำให้ชุ่มชื้นตลอดเวลา

teryhomsuan

สรรพคุณ
ต้น ราก ยาขับปัสสาวะ   ใบสด น้ำใบเตย บำรุงหัวใจ
วิธีใช้ :     ยาขับปัสสาวะ ใช้ต้น 1 ต้น หรือ ราก 1 กำมือ ต้มกับน้ำดื่ม
ยาบำรุงหัวใจ ใบสดไม่จำกัด ผสมในอาหาร หรือนำมาคั้นน้ำรับประทาน ครั้งละ 2 – 4 ช้อนแกง ใช้ใบสดตำ คั้นเอาน้ำ จะได้น้ำสีเขียวมาผสมอาหาร แต่งกลิ่น แต่งสีขนม หรือใช้ในรูปของใบชา ชงกับน้ำร้อน หรือใช้ใบสดต้มกับน้ำจนเดือด เติมน้ำตาลเล็กน้อยใช้ดื่มเป็นประจำ
ใบเตยหอมใช้แต่งสีและกลิ่นเครื่องดื่ม ขนมหวาน และอาหารหลายชนิด
คุณค่าทางโภชนาการ  ใบเตยสด มีน้ำมันหอมระเหย รสหวาน หอม มัน และมีสีเขียวที่นิยมใช้แต่งสีอาหาร เป็นสารคอโรฟิลด์
ใช้เป็นยา ใบสดต้มกับน้ำดื่ม ลดอาการกระหายน้ำ บำรุงหัวใจ ทำให้ชุ่มชื่น ต้นและรากเป็นยาขับปัสสาวะ รักษาโรคเบาหวาน และแก้กระษัยน้ำเบาพิการ
โรคเบาหวาน :     นำส่วนต้นและราก  ต้มกับเนื้อหรือใบไม้สักจะช่วยรักษาโรคเบาหวาน
โรคหัด โรคผิวหนัง :     ใช้ใบสดตำพอก

ใบเตยหอม 100 กรัม จะให้พลังงานถึง 35 กิโลแคลอรี และยังมีคุณค่าทางโภชนาการอีกมากมาย ไม่ว่าจะเป็น

  • น้ำ 85.3 กรัม
  • คาร์โบไฮเดรต 4.6 กรัม
  • โปรตีน 1.9 กรัม
  • ไขมัน 0.8 กรัม
  • กาก 5.2 กรัม
  • แคลเซียม 124 มิลลิกรัม
  • ฟอสฟอรัส 27 มิลลิกรัม
  • เหล็ก 0.1 มิลลิกรัม
  • เบต้า-แคโรทีน 2.987 ไมโครกรัม
  • วิตามินบี 2 0.20 มิลลิกรัม
  • ไนอะซีน 1.2 มิลลิกรัม
  • วิตามินซี 8 มิลลิกรัม

น้ำใบเตยหอม
ส่วนผสม

  1. ใบเตยสด 3 ถ้วย
  2. น้ำสะอาด 8 ถ้วย
  3. น้ำตาลทราย 2 ถ้วย(สามารถลดปริมาณของน้ำตาลลงได้)
  4. น้ำแข็ง

teryhomnam

วิธีทำ
ใบเตยสดที่ไม่แก่มากเก็บใหม่ๆ ล้างทีละใบให้สะอาด แช่น้ำด่างทับทิมหรือน้ำเกลือ 10-15 นาที นำมาหันตามขวางเป็นชิ้นเล็กๆ แบ่งเป็นสองส่วน ส่วนที่หนึ่งใส่ลงในหม้อต้มที่มีน้ำกำลังเดือด ต้มเคี่ยว 5-10 นาที เติมน้ำตาลทรายให้รสหวานจัด กรองเอากากออก ใบเตยที่หั่นแล้วส่วนที่สองปั่นให้ละเอียด โดยเติมน้ำ กรองเอากากออก เติมน้ำที่คั้นได้ซึ่งมีสีเขียวและกลิ่นหอมลงในหม้อที่เติมน้ำตาลและกำลังเดือด ชิมให้มีรสหวาน พอเดือดรีบยกลง เมื่อดื่มใส่น้ำแข็งบดละเอียด
คุณค่าทางโภชนาการ
ใบเตยสดมีน้ำมันหอมระเหย รสหวาน หอม มัน และมีสีเขียวที่นิยมใช้แต่งสีอาหาร เป็นสารคลอโรฟิลล์
สรรพคุณ

  • ใบสด : ต้มกับน้ำดื่ม ลดอาการกระหายน้ำ ทำให้ชุ่มชื่น บำรุงหัวใจ
  • ต้นและราก : เป็นยาขับปัสสาวะ รักษาโรคเบาหวาน และแก้กษัยน้ำเบาพิการ

 

ป้ายคำ :

เรื่องที่เกี่ยวข้องกับหมวด พืชผัก